Gotową robótkę pierz ręcznie w letniej wodzie, bez pocierania, wykręcania i gwałtownej zmiany temperatury. Największe ryzyko filcowania tworzą razem ciepło, wilgoć i tarcie. Jeśli dzianina jest z wełny, zachowaj szczególną ostrożność. Mokra wełna staje się ciężka i łatwo się rozciąga, dlatego po praniu susz ją zawsze na płasko.
Dlaczego robótka się filcuje?
Filcowanie polega na zbijaniu się włókien wełnianych. Sprzyjają mu wysoka temperatura, wilgoć, tarcie oraz gwałtowne przechodzenie z ciepłej wody do zimnej. Dlatego nawet energiczne pocieranie dzianiny w letniej wodzie może ją trwale zmienić.
Najbezpieczniejsze pranie powinno być spokojne i możliwie krótkie. W przypadku bawełny lub włókien syntetycznych ryzyko filcowania jest mniejsze, ale nadal trzeba sprawdzić zalecenia na etykiecie włóczki. Wełnę najlepiej traktować tak, jak delikatny materiał, nawet jeśli robótka nie wygląda na szczególnie podatną na uszkodzenia.
Co przygotować przed praniem?
Przed rozpoczęciem pracy przygotuj wszystko tak, aby nie przenosić mokrej dzianiny z miejsca na miejsce:
- Duża miska – robótka powinna mieć w niej swobodnie miejsce.
- Łagodny płyn do prania wełny – najlepiej przeznaczony do delikatnych włókien, zamiast zwykłego proszku.
- Dwa lub trzy ręczniki – posłużą do odsączenia nadmiaru wody.
- Czyste miejsce do suszenia na płasko – najlepiej z dala od kaloryfera i bezpośredniego słońca.
Zwykły proszek może być zbyt agresywny dla włókien, a jego dokładne wypłukanie z grubej dzianiny bywa trudne. Nie stosuj też dużej ilości detergentu. Płyn ma pomóc usunąć zabrudzenia, a nie tworzyć obfitą pianę.
Jak wyprać gotową robótkę krok po kroku?
Najbezpieczniejsza metoda to pranie ręczne w wodzie o stałej, letniej temperaturze:
- Sprawdź zalecenia dla włóczki. Jeśli masz próbkę lub pozostałą etykietę, odczytaj z niej sposób prania. Przy niepewności wybierz delikatne pranie ręczne.
- Napełnij miskę letnią wodą. Woda nie powinna być gorąca. Dodaj niewielką ilość płynu do wełny i dokładnie go rozprowadź.
- Zanurz robótkę i pozwól jej nasiąknąć. Nie wrzucaj jej gwałtownie i nie ugniataj od razu. Delikatne namaczanie ułatwia późniejsze usunięcie zabrudzeń bez tarcia.
- Ugniataj dzianinę bardzo łagodnie. Przesuwaj ją spokojnie pod wodą i lekko ściskaj. Nie pocieraj jej o siebie, nie szoruj plam i nie rozciągaj oczek.
- Wypłucz ją w wodzie o podobnej temperaturze. Nagła zmiana z ciepłej w zimną wodę może sprzyjać filcowaniu. Wymieniaj wodę tak długo, aż przestanie być mętna lub pienista.
- Odsącz wodę bez wykręcania. Unieś robótkę obiema rękami, podtrzymując ją od spodu. Mokra wełna jest ciężka, więc chwytanie za jeden brzeg może ją rozciągnąć. Następnie połóż ją na ręczniku, zwiń w rulon i delikatnie dociśnij.
- Susz na płasko. Rozłóż robótkę na suchym ręczniku lub macie, nadaj jej właściwy kształt i pozostaw do całkowitego wyschnięcia. Nie wieszaj jej, ponieważ ciężar wody może zdeformować dzianinę.
Podczas prania nie podnoś mokrej robótki za pojedynczy fragment. Jeśli jest duża, wsuwaj pod nią całe dłonie albo unieś ją razem z podporą. Dzięki temu oczka nie będą się rozciągać pod własnym ciężarem.
Czego absolutnie nie robić?
Niektóre skróty mogą wydawać się wygodne, ale przy wełnianej robótce łatwo prowadzą do filcowania albo trwałego odkształcenia. Podczas prania zrezygnuj z następujących działań:
- Nie pierz w pralce, chyba że etykieta włóczki wyraźnie dopuszcza konkretny program do wełny.
- Nie wiruj robótki i nie wykręcaj jej rękami.
- Nie pocieraj materiału, nawet jeśli chcesz szybko usunąć pojedynczą plamę.
- Nie zmieniaj gwałtownie temperatury wody między praniem a płukaniem.
- Nie susz na kaloryferze, ponieważ ciepło może uszkodzić włókna i zmienić kształt dzianiny.
- Nie wieszaj mokrej robótki na wieszaku ani sznurku, bo ciężar wody może ją rozciągnąć.
Najbezpieczniejszy schemat jest prosty: letnia woda, łagodny płyn, delikatne ugniatanie, płukanie w podobnej temperaturze, odsączanie w ręczniku i suszenie na płasko. Takie postępowanie ogranicza ryzyko filcowania oraz pomaga zachować pierwotny kształt gotowej robótki.
